Depozito Nedir? Son Ayın Kirası Depozitoya Sayılır mı ?

 Merhaba,

Depozito Nedir? Son Ayın Kirası Depozitoya Sayılır mı ? Bunu açıklamadan önce depozito kavramını açıklamak gerektiğini düşünüyorum.

Depozito TDK'da güvence bedeli olarak geçmektedir,bir üstlenme sırasında yatırılan güvence ve bağlantı parasıdır.

Emlak kiralamalarında , su - elektrik - doğalgaz vb aboneliklerde alınan bedeldir.Bu bedel karşılığında kişilere sunulan hizmet ve kullanacakları taşınmaz yahut abonelik sayaçları tam ve eksiksizdir.

Taşınmazdan kastettiğim mesken yahut işyeri olabilir.Bu tür yerler kiralanırken kişilerden alınan depozito bedeli, ilgili emlakla alakalıdır.Zamanla mülkte olağan hasarlar meydana gelebileceği gibi kullanımdan kaynaklı  hasarlarda söz konusu olabilir.Olağan hasar olarak faysansın renginin solmasını , mutfak tezgahının zamanla sararmasını sayabiliriz. Kullanım kaynaklı hasarları biraz irdelemenin konunun anlaşılması açısından önemli olduğunu düşünüyorum.Mesela tutulan mülk boyalı verilmiştir çıkarken boyalı teslim alınması gerekecektir ,ancak bazen ekonomik sebeplerden bazen zaman yetersizliğinden kiracılar boya yaptıramadan evden ayrılıyorlar bu durumda depozito bedelinden boya masrafı düşülecektir.Başka bir örneği evcil hayvan besleyenler üzerinden vereyim.Köpek yada kedilerin patileri zamanla parkeleri zedeler , kapı kasalarına zarar verir ve bunların tamiri kiracıya ait olmasına rağmen tahliye sırasında pek üzerinde durmak istemezler,bu durumda oluşmuş hasarların onarılması için gereken tutar depozito bedelinden karşılanır.Son olarak vermek istediğim örnek seramik , evye , pencere gibi fiziki ürünlere verilen hasarların dışında biriken aidat borcu yada sözleşmede belirtilmiş olan vergilerin ödenmemesi sebebiyle oluşan diğer maddi zararların güvence bedelinden karşılanmasıdır.

Bu gibi nedenlerle alınmış olan depozito bedeli haliyle son ayın kirasına sayılamaz.Eğer taşınmaz üzerinde herhangi bir hasar oluşmamışsa güvence bedeli kiracıya aynen iade edilir.Hasar oluşmuşsa depozito bedelinden hasarın maddi karşılığı düşülerek kalan bedel varsa kiracıya geri verilir ,oluşan hasar depozito bedelinden daha yüksek meblağda ise kiracı bu hasarları gidermek ve mülkü ilk aldığı gibi tam ve eksiksiz mülk sahibine teslim etmek yükümlülüğündedir.

şimdi gelelim uygulamadaki aksaklıkların sebep ve çözümüne

Genel olarak verilen depozito ilk ayın kirası kadar olmakta ve kiracı evi tahliye ederken oluşan hasarları karşılamak bu bedel için düşük kalacağı için taşınmaza verilen hasar ile mal sahibi başbaşa kalmakta.Bunu önlemek için yüksek rakamda hatta döviz ya da altın cinsinden depozito bedeli istemekte.Bu durumda da kiracı evi sorunsuz tahliye edeceği zaman depozito bedelini vermemek için kırk takla atan mal sahipleri ile karşılaşılmakta :) 

Aslında depozito bedeli olarak alınan 1 aylık kira karşılığına denk gelen tutardır ve kiracı örneğin 5 sene sonra mülkü tahliye ederken ki kira bedeli ne kadarsa depozito bedeli de o olacaktır.Rakamlarla ifade etmek gerekirse ;

 1000 tl bedelle tutulan mülk için depozito bedeli de 1 aylık kira bedeli yani 1000 tl olsun

kişi 5 sene sonra tahliye edeceği seneki aylık kira ödemesi 2500 tl olmuş ise

depozito bedeli de 2500 tl olmuş olmlıydı.Bu ayrıntı hep gözden kaçırıldı.Çünkü mal sahipleri gelen depozitoyu mülk için düşünmedi kendi hesaplarına kullandı.Örneğin evine çekyat aldı o para ile.Aslında depozito bedeli ya vadeli hesapta yahut altın - döviz - borsa vb kanalla faizlendirilmeliydi,faiz istemeyenler her sene yaptıkları artışın bir kısmını depozito bedeline ilave ederek o şekilde parayı saklamaya devam etmeliydi.Ne yazık ki uygulamada bazen kiracı bazen mal sahibi sebebiyle yaşanan sorunların çözümü için bu konuya dair 4.2.2011 tarihinde yayımlanan resmi gazete Türk Borçlar Kanununda 342.maddede açıklama getirilmiş ve konut kiralamalarında yayınlandığı tarihte , işyeri kiralamalarında ise 1.07.2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Buna göre depozito bedeli kıymetli evrak yahut nakit para olarak alınabilecek.En fazla 3 AYLIK kira bedeli kadar alınabilecek.Nakit para ise bankada açtırılan müşterek hesapla vadeli hesapta para yatırılacak.Kiracının tahliyesi halinde iki tarafın onayı ile banka parayı iade edecektir.tahliyeden 3 ay sonrasında kiracının talebi üzerine banka parayı tek taraflı onay ile kiracıya teslim edebilir.Buarada özellikle uyarmak istediğim bir husus var.Mal sahibi icra-haciz talebinde bulunmuşsa kiracı için bunu bankaya bildirmekle yükümlüdür.Böyle bir durum söz konusu ise banka 3 ay geçse dahi parayı kiracıya teslim etmez.Ancak bu durumun varlığından haberdar değil ise iade eder.Buradaki sorumluluk mal sahibindedir.Depozito bedeli olarak kıymetli evrak alınmışsa bunu da bankada depo ettirmek gerekir.

Tüm bu kaleme döktüklerimden sonra şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki depozito bedeli son ayın kira bedeline sayılmayacağı gibi mal sahibine havadan gelen bir para da değildir.Kiralan taşınmazda oluşabilecek hasarların onarılması için baştan alınan güvence bedelidir.

Not: konu ile ilgili yazıda bulamadığınız ve aklınıza takılan bir ? varsa lütfen yorumlarda belirtmekten çekinmeyin

Saygılarımla

Sevil Elgün